Is leadership still human with ChatGPT?
Een gesprek, een onderzoek, een reflectie…
De aanleiding van mijn verhaal is een krantenartikel van @Fleur Leijte op 24 januari in de Limburger. De titel kopte “ChatGPT begrijpt mij beter dan mijn beste vriend”. Zij deed onderzoek naar ‘ChatGPT als therapeut’, omdat steeds meer jongeren hun problemen delen met chatbots.
Het verhaal triggerde mij.
Wat als (volwassen) mensen denken dat een chatbot ook een mentor, coach of zélfs leiderschap kan vervangen? En omdat ik mij bezighoudt met leiderschap, stelde ik mijzelf de vraag. “Kan Ai leiderschap vervangen?”
Ik ging aan de slag en besloot hetzelfde als Leijte uit te proberen. Maar allereerst wilde ik een gesprek met professor @Richard Martina, omdat hij de kennis heeft die ik zocht. Het werd een interessant interview, lees dus vooral verder!
interview
Laten wij bij het begin beginnen. Allereerst vertelt Richard mij wat je als leider (of ondernemer) moet weten over Ai. Volgens hem zijn er vijf thema’s van belang:
Als je producten of diensten inkoopt (en/of verkoopt) worden er overal data opgeslagen: logistieke data, technische data, infrastructurele data, persoonlijke data etc. Dat kan gevoelige data zijn. Daar moet je bewust van zijn.
- Als je producten of diensten inkoopt (en/of verkoopt) worden er overal data opgeslagen: logistieke data, technische data, infrastructurele data, persoonlijke data etc. Dat kan gevoelige data zijn. Daar moet je bewust van zijn.
- Algoritmes kun je niet veranderen (uitzondering: je bent een Ai-techneut, gespecialiseerd in open source modellen). Algoritmes zelfs kunnen fout bevatten (biases). Doordat het algoritme definitief is, vervalt de menselijke tussenkomst (human-in-the-loop) en de verantwoordelijkheid voor fouten verdwijnt. Dit kan zorgen voor verkeerd beoordelen van situaties en is zelfs gevaarlijk.
- Chatbots zoals ChatGPT, Gemini, Claud van Antropic, Microsoft CoPilot e.a. verzamelen ALLE data van iedereen die met de tools werkt. Er wordt dus ook fake news verzameld en opgeslagen in ‘Ai-bibliotheek’. Ook nieuws zonder bronnen of deepfake items. Je moet dus goed kunnen filteren.
- Mensen maken fouten, MAAR chatbots ook. Een chatbot is eigenlijk een voorspeller en de antwoorden die je krijgt op vragen die je stelt kunnen fouten bevatten (theorie klopt niet, bronnen ontbreken en ze kunnen ‘hallucineren’). Als gebruiker moet je dus alert zijn op verzonnen informatie die gebruikt wordt als feiten.
- Chatbots kunnen empathisch getraind worden (op het herkennen van emotie in teksten), maar de antwoorden worden in principe steeds herhaald en herhaald. Iedereen krijgt dezelfde antwoorden.
Pssttt: Snap je nu waarom al die LinkedIn content zo op elkaar lijkt 😊??
human qualities IQ
“Welke (menselijke) kwaliteiten en competenties heb je als leider / ondernemer nu nodig?”, vraag ik.
Volgens Martina is o.a. van belang:
- Kunnen analyseren;
- Procesmatig kunnen denken;
- Kritisch zijn op gegevens en data (facts & figures);
- Vragen kunnen stellen en kunnen doorvragen;
- Creativiteit verder ontwikkelen (nb: een chatbot heeft maar ca. 11 tot 12 varianten om iets te creëren);
- Kansen zien (in ondernemerschap);
human qualities EQ
“Hoe zit het met intuïtie, empathisch vermogen en focus?”, is mijn vervolgvraag.
Volgens Martina ontbreekt bij chatbots de échte emotie. Ai vindt wel patronen in jouw taalgebruik en geeft die weer terug. Je wordt begrepen alsof je tegen jezelf praat. Het is en blijft een tool, een voorspeller. Ai leert van ieder gesprek, maar maakt ook fouten.
testen
Ik ging zelf, op advies van Martina, aan de slag met een aantal chatbots. Ik koos er drie voor dit artikel en maakte gebruik van demo’s.
- Oli Ai Performance Partner. Lives in Slack and Teams. Betterwitholi.com
- BetterUp Performance ready workforce. Betterup.com
- Practaice. Oefen rollenspellen met Ai. Practaice.nl
Oli presenteert zich als een Ai-partner voor betere teamprestaties. BetterUP kun je ook inzetten als ondersteunende coach bij een menselijke coach (heeft vast te maken met verschil in uurtarief 😊 ). Met PractAice oefen je allerlei gesprekken. De bots bieden een heel pakket aan mogelijkheden zoals (management)trainings, workshops en coaching. Ik moet zeggen dat de demo’s ‘ondersteuning’ in timemanagement, checken van afspraken, doen van voorstellen voor agendapunten handig lijkt voor een leidinggevende. Repetitief werk overlaten aan de bot is zeker een optie. Maar voor het trainen van bijvoorbeeld een gesprek (een Ai-rollenspel), moeten er scenario’s worden gemaakt, gevuld met data. Stel, je oefent een sollicitatiegesprek. Dan moet je heel veel (privacy) data inbrengen (over de organisatie, over de afdeling, over de sollicitant, over jezelf) en de feedback van mijn Ai-trainer blijft toch steken in ‘algemeenheden’, vaak standaard boekentheorie. BetterUp gebruikt bijvoorbeeld het PERMA-model van Psycholoog Martin Seligman, die uitgaat van positieve emoties en de zingeving van het leven.
“Ik vind het knap dat je dit met mij deelt.”
“Ik begrijp je stressmomenten.”
conclusie
Mijn conclusie: chatGPT bij leiderschap?
Buiten de afhankelijkheid van de chatbot (AI Dependency Syndroom) hoef je nog geen Ai FOMO te hebben als leidinggevende. Blijf gewoon écht menselijk!
Astrid Schiepers, maart 2026
